(จะว่าไปเรารู้จักบล็อกของคุณนรินทร์ ก่อนที่จะรู้จักหนังสือของเขาซะอีก )

เวลาที่มีหนังสือเล่มใหม่ คุณนรินทร์ก็อัพเดทในบล็อกด้วย “เรื่องของคน” นี่มีคนมาคอมเมนต์หลายคนมากว่าอ่านสนุก ไอเดียน่าสนใจ วันก่อนไปร้านหนังสือ เราก็เลยซื้อมาอ่าน ก็อ่านสบาย ๆ เพลิน ๆ ความที่เล่มบาง ๆ ด้วย ก็เลยอ่านรวดเดียวจบ มีไอเดียน่าสนใจหลาย ๆ เรื่อง บางเรื่องเป็นเรื่องที่เราไม่เคยนึกถึงมาก่อน

พออ่านหนังสือเล่มนี้จบ ได้ไปฟังพ็อดคาสต์ที่เว็บช่างคุย ตอนที่ ๑๓๕ เล่าเรื่องหนังสือ Predictably Irrational ของ Dan Areily ตกลงว่านี้มันคนละเรื่องเดียวกันนี่นา

พอไปคุยกันต่อในเว็บบอร์ดช่างคุยว่าไอเดียหนังสือเล่มนี้บางส่วนน่าจะมาจาก Predictably Irrational เพื่อนเราก็เลยอยากอ่านหนังสือเล่มนี้ขึ้นมามั่ง เลยเข้าทางเราที่จะได้รื้อโครงการหนังสือเดินทางขึ้นมาใหม่ เราก็เลยส่งหนังสือเล่มนี้ไปเกาะพงัน ดูซิว่าจากเกาะพงันแล้ว หนังสือเล่มนี้จะเดินทางไปไหนต่อ

(ว่าแต่เราจะได้รู้ข่าวของหนังสือเล่มนี้หรือเปล่าก็ไม่รู้ เพราะหนังสือสือ ๒ เล่มแรกที่เราส่งไปก็หายเงียบไปเลย…)

เห็นเขียนว่าเป็นวรรณกรรมจากประเทศรัสเซีย ได้รับคัดเลือกเป็นหนึ่งใน IBBY Honor List (IBBY คือ International Board of Books for Young People) คือเป็นหนังสือที่มีคุณค่าเหมาะสำหรับเผยแพร่ในระดับนานาชาติ แต่เราอ่านแล้วไม่ค่อยประทับใจเท่าไหร่

เห็นชื่อหนังสือนึกว่าจะเป็นเรื่องเกี่ยวกับหมากับดนตรีแจซ แต่ปรากฏว่าเป็นแค่ชื่อของตอนแรก จริงๆ แล้วเป็นเรื่องของเด็กชายชาวรัสเซียกับครอบครัวแปลกๆ ของเขามากกว่า

ข้อมูลเกี่ยวกับหนังสือบอกว่าเป็นเรื่องแฟนตาซีขำขันจากจินตนาการเหนือจินตนาการ แต่ปรากฏว่าเราคงไม่ค่อยมีจินตนาการและอารมณ์ขันสักเท่าไหร่ เพราะอ่านแล้วไม่เข้าใจและไม่ขำ

ในคำนำของผู้แปล (ซึ่งบอกว่าใช้ชีวิตอยู่ในประเทศรัสเซียนานปี) บอกว่าเรื่องราวที่ถ่ายทอดมาในหนังสือ เป็นเริ่องราวชีวิตของคนรัสเซียที่พบเห็นอยู่ได้ทั่วไป พอเราไปนึกถึงตอนที่พ่อของเด็กชายอยู่ๆ ก็ไปตกหลุมรักหมอฟันสาว ย้ายข้าวย้ายของออกจากบ้าน ทิ้งลูกเมียไปอยู่กับหมอฟัน (ที่ตึกฝั่งตรงข้าม) แล้วอยู่ๆ ก็ตัดสินใจกลับมา เพราะนึกสงสารต้นไม้ที่เศร้าใจจนใบร่วงโกร๋นเพราะพ่อไม่อยู่บ้าน

เอ… คนรัสเซียที่เห็นอยู่ได้ทั่วไปเป็นอย่างนี้เหรอ? หรือว่าเขาเขียนเป็นเชิงสัญลักษณ์ที่เราตีความไม่ออก…

นอกจากเรื่องนี้แล้ว แทบทุกตอนก็เป็นเรื่องที่แปลกจนเราไม่เข้าใจซะทั้งนั้น ไม่รู้ว่าต้องเป็นคนรัสเซีย หรือคนที่รู้จักและเข้าใจวัฒนธรรมรัสเซียมากๆ หรือเปล่า ถึงจะเข้าใจ!?!?

จะว่าไปแล้วสิ่งที่เราชอบมากที่สุดในหนังสือเล่มนี้ กลายเป็นคำนำที่คุณไพบูลย์ ดำรงชัยธรรม (อากู๋แห่งแกรมมี่นั่นแหละ) เขียนเกี่ยวกับโครงการหนังสือของมูลนิธิดำรงชัยธรรม

คุณไพบูลย์บอกว่าลูกๆ ของเขาบ่นว่าทำไมจะต้องเรียนวิชาอะไรเยอะแยะมากมาย  ถ้าหากว่าเขารู้แล้วว่าโตขึ้นอยากเป็น “นัก” อะไรสักอย่างแล้ว (เช่น เป็นนักเขียนเกมคอมพิวเตอร์ หรือนักวาดการ์ตูน ก็ไม่เห็นต้องเรียนคณิตศาสตร์)

คุณไพบูลย์บอกว่าที่เขาได้พบกับคนที่ประสบความสำเร็จมากๆ ทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นคนในอาชีพใดก็ตาม ทุกคนไม่ได้รู้ลึกแต่ในเรื่องอาชีพของตัวเอง แต่มีความรู้กว้างขวางในเรื่องอื่นๆ ด้วย และการจะเป็นคนรู้กว้างขวางได้ ก็ได้จากการอ่านหนังสือ

คุณไพบูลย์บอกว่า เด็กๆ อาจจะรู้สึกว่าการอ่านหนังสือเป็นเรื่องน่าเบื่อ ไม่น่าสนุก แต่ถ้าอ่านบ่อยๆ อ่านให้เป็นนิสัย ต่อไปก็จะง่าย และต่อไปก็จะน่าสนุกไปเอง เราว่าอันนี้เป็นเรื่องจริงอย่างยิ่ง

ถึงหนังสือเล่มนี้จะไม่ค่อยสนุกเท่าไหร่สำหรับเรา แต่ก็ต้องยอมรับว่าโครงการหนังสือของมูลนิธิดำรงชัยธรรมเป็นเรื่องดีอย่างมากๆ น่าสนับสนุนอย่างยิ่ง!!! (และมีหนังสือเล่มอื่นๆ ในโครงการนี้ที่อ่านสนุกและน่ารักมากๆ ด้วยนะ… เอาไว้จะเอามาเขียนเล่าละกัน)

ช่วงตั้งแต่ต้นปีประเทศเราก็มีข่าวเศร้าเรื่องการสิ้นพระชนม์ของสมเด็จพระพี่นางฯ แต่ในขณะเดียวกันก็ทำให้พวกเราได้ทราบพระราชกรณีกิจมากมายของพระองค์ บางอย่างเราไม่เคยได้รับรู้มาก่อน เช่น การที่พระองค์ทรงอุปถัมภ์และให้ทุนการศึกษาแก่นักเรียนเพื่อไปแข่งขันโอลิมปิกวิชาการ การที่ทรงเป็นพระอาจารย์ภาษาฝรั่งเศส ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ของมูลนิธิต่างๆ มากมาย และเกี่ยวกับผลงานพระราชนิพนธ์ที่ทรงคุณค่ามากมาย

เวลาที่มีการเขียนถึงพระราชกรณียกิจ หรือเรื่องราวต่างๆ ที่รำลึกถึงสมเด็จพระพี่นางฯ หนังสือพิมพ์มักจะยกข้อความบางตอนของหนังสือในพระราชนิพนธ์มาให้ได้อ่านอยู่เป็นเนืองๆ โดยเฉพาะจากหนังสือ “เจ้านายเล็กๆ – ยุวกษัตริย์” เราได้อ่านแล้วก็รู้สึกอยากจะอ่านหนังสือฉบับเต็มขึ้นมาเต็มที่

ทีแรกก็ไปเสิร์ชหาทางอินเทอร์เน็ต เจอที่ซีเอ็ดกับศูนย์หนังสือจุฬาฯ ก็เกือบจะสั่งซื้อไปแล้วถ้าไม่ติดว่าต้องรอส่งทางไปรษณีย์หลายวัน (ไม่ทันใจวัยรุ่น) ก็เลยไปลองเดินหาที่ร้านหนังสือในห้าง โชคดีมากไปเจอวางขายที่ร้าน The book club หนำซ้ำที่ร้านมีโปรโมชั่น ลดราคา ๑๐% ทั้งร้านด้วย เลยได้ซื้อลดราคาแถมได้หนังสือมาอ่านทันที

(ตอนไปซื้อหนังสือเราปล่อยไก่ไปเล็กน้อย… ทั้งๆ ที่จำชื่อหนังสือได้ดี แต่เผลอไปถามพนักงานขายว่ามีหนังสือ “เจ้าชายเล็กๆ – ยุวกษัตริย์” ไหม แต่ถึงพูดชื่อผิด เขาก็เข้าใจเพราะมีคนมาถามหาบ่อยมาก เขาตอบเราทันทีว่าวางอยู่หน้าร้านโน่นแหละ )

เรื่องราวตลอดเล่มทำให้เราซาบซึ้งและประทับใจมากว่า สมเด็จย่าทรงเลี้ยงดูเจ้านายเล็กๆ เป็นอย่างดี ทรงดูแลเรื่องพระสุขภาพพลานามัย เรื่องการศึกษา ฯลฯ ทรงพยายามให้เป็นเหมือนเด็กธรรมดา แต่ต้องมีระเบียบวินัย มีความคิด มีความประหยัด มีความรับผิดชอบ สมเด็จย่าทรงทำหน้าที่ทั้งพ่อและแม่ได้อย่างสมบูรณ์แบบที่สุด คนที่เป็นพ่อเป็นแม่น่าจะได้นำมาเป็นแบบอย่างในการเลี้ยงดูลูกให้เป็นคนดี

เราอ่านแล้วเข้าใจว่าทั้งสมเด็จพระพี่นางฯ ในหลวงรัชกาลที่ ๘ และรัชกาลที่ ๙ น่าจะทรงใช้ภาษาฝรั่งเศสและอังกฤษได้คล่องแคล่วระดับเดียวกับเจ้าของภาษา (เราคิดว่าสมัยยังทรงพระเยาว์น่าจะใช้ภาษาฝรั่งเศสได้คล่องแคล่วกว่าภาษาไทยด้วยซ้ำ นี่สังเกตเอาจากจดหมายที่ทรงเขียนถึงกันเองเป็นการส่วนพระองค์) แต่ในหลวงและสมเด็จพระพี่นางท่านก็ไม่ทรงใช้ภาษาฝรั่งอย่างฟุ่มเฟือยเหมือนคนบางคนที่พยายามจะโอ้อวดว่าตัวเองรู้ภาษาฝรั่ง พูดไทยคำฝรั่งคำทั้งที่ไม่จำเป็น (แถมบางครั้งพูดผิดๆ ถูกๆ อีกต่างหาก)

เราสังเกตว่ากระทั่งเวลาที่ในหลวงทรงมีพระราชดำรัสกับชาวต่างประเทศอย่างเป็นทางการ ท่านก็ยังทรงใช้ภาษาไทยตลอด ซึ่งเราเดาเอาเองว่าน่าจะเป็นเหตุผลในทำนองเดียวกับที่เคยได้ยินว่า ท่านทรงตั้งพระทัยไว้ว่าจะไม่เสด็จออกนอกพระราชอาณาจักรในระหว่างที่ประชาชนชาวไทยยังเดือดร้อนลำบากอยู่

ในหนังสือมีเรื่องสนุกๆ ที่เรารู้สึกว่าน่ารักดีอยู่มากมาย แต่ที่เราชอบเป็นพิเศษคือเรื่อง “สโมสรปาตาปุม” ซึ่งเป็นสโมสรที่ในหลวงรัชกาลที่ ๘ และพระอนุชาทรงตั้งขึ้นคล้ายๆ กับสโมสรของเด็กๆ ในการ์ตูน สโมสรนี้มีกรรมการและสมาชิกมากมาย แต่เป็นแค่สมาชิกในนาม สมาชิกที่มีตัวตนจริงๆ มีแค่ ๒ พระองค์ สลับกันรับตำแหน่งต่างๆ

เช่น ในหลวงรัชกาลที่ ๘ ทรงเป็นประธาน พระอนุชาทรงเป็นรองประธาน พระอนุชาทรงเป็นเหรัญญิก และในหลวงรัชกาลที่ ๘ ทรงเป็นผู้ช่วยเหรัญญิก มีสมาชิกอื่นๆ มีชื่อแปลกๆ ที่ใช้กันเองระหว่างสองพระองค์ เช่น พระอนุชามีชื่อราอูล์ กงตรอง และเลอ กงเมลช์ สโมสรปาตาปุมมีการเก็บเงินค่าสมาชิกเอาไว้ทำกิจกรรมต่างๆ ทั้งเรื่องสนุกสนานและการทำบุญ ค่าสมาชิกก็คือค่าขนมของทั้งสองพระองค์นั่นเอง

เรารู้สึกว่าสมัยยังทรงพระเยาว์ รัชกาลที่ ๙ ดูจะทรงขี้รำคาญ เช่น ตอนที่ทรงวาดรูปหลายๆ รูป เพราะมีคนเอาอุปกรณ์วาดรูปมาถวายสมเด็จย่าฯ และเซ้าซี้ให้วาดรูป พระอนุชา (ในขณะนั้น) รำคาญก็เลยเอาอุปกรณ์มาวาดเสียเอง ดูจะทรงฉลาดแบบเจ้าเล่ห์ด้วย (เช่น ทรงหาเงินเข้าสโมสรปาตาปุม โดยไปทูลสมเด็จพระพันวัสสาว่าอยากเห็นธนบัตรของไทย พอประทานธนบัตร ๑๐ บาท ก็ทูลถามว่า ๒๐ บาทมีไหม และต่อไปเรื่อยๆ แทนที่จะขอประทานโดยตรง) ส่วนรัชกาลที่ ๘ จะทรงสุขุมและเป็นผู้ใหญ่กว่า

สมเด็จพระเจ้าพี่นางฯ ทรงเล่าเรื่องได้ดีมากๆ อ่านเข้าใจง่าย ทั้งสนุกและได้ความรู้ไปพร้อมกัน มีรูปให้ดูเยอะมาก (ขนาดเราซื้อเล่มปกอ่อนที่มีรูปน้อยลงแล้ว ถ้าเป็นปกแข็งจะมีรูปมากขึ้นอีก ๒ เท่า) เป็นรูปที่ทรงคุณค่าอย่างมาก กลอนบทสุดท้ายที่ทรงเลือกมาปิดท้ายหนังสือก็สรุปจบได้ดีมากๆ และเศร้ามากๆ ด้วย น่าเสียดายที่จบไว้แค่ก่อนในหลวงรัชกาลที่ ๙ ขึ้นครองราชย์ อยากให้มีเล่ม ๒ เป็นตอนต่อจากนี้ แต่ก็เป็นไปไม่ได้เสียแล้ว

ปล. ตอนที่อ่านหนังสือเรื่องพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๘ จบ เราก็ยังค้างคาใจเกี่ยวกับกรณีสวรรคตอยู่ เลยลองๆ ไปหาในอินเทอร์เน็ต แล้วก็เลยได้อ่านในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเพิ่มเติม ก็ทำให้ได้มุมมองและข้อสังเกตที่ไม่เคยรู้มาก่อนเกี่ยวกับกรณีสวรรคต ซึ่งขอไม่พูดไว้ในที่นี้ คนที่สนใจคงไม่เกินความสามารถที่จะไปหาอ่านเองนะ

ตอนนี้ช่องเจ็ดกำลังฉายละครที่ทำจากนิยายของ “ทมยันตี” อยู่ (ที่จริงคือ “ลักษณวดี” แต่เราก็ยังถนัดที่จะเรียกว่า “ทมยันตี” มากกว่า) คือเรื่อง “ดั่งดวงหฤทัย”

เราดูละครแล้วรู้สึกว่าไม่อลังการและไม่สนุกประทับใจเท่ากับอ่านหนังสือ (เดาเอาอ่ะนะ เราจำไม่ได้ว่าเคยอ่านเรื่อง “ดั่งดวงหฤทัย” หรือเปล่า แต่เคยอ่านเรื่อง “ในฝัน” ซึ่งเราคิดว่าเป็นแนวๆ เดียวกัน คือเป็นเรื่องเจ้าหญิงเจ้าชายในแคว้นต่างๆ อ่านแล้วซาบซึ้งประทับใจกว่าที่เป็นละครเยอะเลย) ก็เลยนึกครึ้มอยากอ่าน “นิยายน้ำเน่า” ขึ้นมา พอดีไปเจอ “สายใจ” ก็เลยเอามาอ่าน

เรื่องนี้ค่อนข้างจะแปลกจากนิยายในนามปากกา “ลักษณวดี” อยู่ซักหน่อย เพราะเป็นเรื่องธรรมดา ไม่ใช่เจ้าชายเจ้าหญิงอย่างเล่มอื่นๆ เป็นเรื่องของสองสาวพี่น้องที่พ่อแม่เป็นเจ้าคุณกับคุณหญิง ซึ่งในอดีตเคยรวยแต่ปัจจุบันเหลือแต่เปลือก เพราะติดการพนันทั้งคู่ ต้องไปกู้หนี้ยืมสิน เอาบ้านก็เอาไปจำนอง เจ้าคุณกับคุณหญิงก็เลยพยายามจะหาลูกเขยรวยๆ เพื่อจะได้มาช่วยปลดหนี้

ในขณะที่พ่อแม่พยายามแก้ปัญหาแบบง่ายๆ ลูกสาวสองคนกลับหยิ่งในศักดิ์ศรี ไม่ยอมแต่งงานเพราะเงิน แล้วก็มีพระเอกสองคนเป็นเพื่อนกัน คนหนึ่งเป็นพ่อเลี้ยงทำป่าไม้ อีกคนหนึ่งเป็นนายหัวทางใต้เจ้าของเหมืองแร่ ก็มีเรื่องพ่อแง่แม่งอน ตอนแรกไม่ชอบหน้ากัน แต่ตอนหลังก็รักกันแล้วก็จบแบบแฮ้ปปี้เอ็นดิ้งตามประสานิยายประโลมโลก ใครที่ชอบทมยันตีก็น่าจะชอบเรื่องนี้

เราอ่านแล้วก็นึกว่าความจริงละครน้ำเน่า (หรือนิยายน้ำเน่า) ไม่เห็นจำเป็นต้องมีตัวอิจฉาที่ต้องร้ายๆๆ ด่านางเอกแว้ดๆๆ และทำทุกวิถีทางที่จะแย่งพระเอกจากนางเอกก็ได้ เรื่องสายใจนี่ไม่มีตัวร้ายแบบนั้น อุปสรรคของพระเอกกับนางเอกคือสถานการณ์ต่างๆ (พ่อแม่กีดกัน ความเข้าใจผิดกันเอง หรือความมีทิฐิไม่ยอมรับความจริง ฯลฯ)

นางเอกมี “คู่แข่ง” อยู่เหมือนกัน แต่ก็เป็นคนธรรมดาๆ ที่ชอบพระเอกและหวังจะได้แต่งงานกับพระเอก แต่เมื่อพระเอกชอบนางเอกมากว่า เธอก็ยอมรับความจริง (เหมือนที่คนปกติธรรมดาในชีวิตจริงควรจะทำ)

แต่เราก็ให้นึกสงสัยว่าถ้ามีผู้จัดละครเจ้าไหนเกิดนึกจะซื้อนิยายเรื่องนี้มาทำเป็นละครฉายทางทีวีตอนนี้ ก็คงไม่พ้นต้องโดน “ปู้ยี่ปู้ยำ” แก้ไขเนื้อเรื่อง เพิ่มตัวละครให้มีสีสันตามความนิยมของคนดู คือ จะต้องมีนางอิจฉาที่พูดด้วยการแผดเสียงสูงปรี๊ดตลอดเวลา และต้องใส่ชุดชะเวิกชะวากน่าหวาดเสียวด้วย ส่วนเพื่อนพระเอกหรือเพื่อนนางเอก (หรือทั้งคู่) จะต้องเป็นกระเทย

เมื่อไหร่พวกผู้จัดละครเขาจะรู้ตัวกันเสียทีว่า มีแต่ผู้จัดละครเท่านั้นแหละที่คิดว่าต้องมีตัวละครตลาดๆ แบบนี้คนดูถึงจะอยากดู เพราะคนดูละครจริงๆ อย่างเราเบื่อมากกก… เปลี่ยนช่องหนีทุกครั้งที่ตัวละครพวกนี้ออกมา

ปล. ในหนังสือจะพูดถึงจำนวนเงินและราคาข้าวของต่างๆ ที่ทำให้เรารู้สึกว่ามันเก่ามากๆๆ (เช่น ตั๋วหนังราคาสิบกว่าบาท) เราไปเสิร์ชเจอว่าเรื่องนี้จะเขียนตั้งแต่ปีพ.ศ. ๒๕๐๙ ตั้ง ๔๐ กว่าปีมาแล้วนิยายเรื่องนี้ยังพิมพ์ออกมาขายได้ และมีคนอ่านอยู่เลยอ่ะ!!

เราซื้อหนังสือเล่มนี้เพราะเพื่อนชวนให้ซื้อหนังสือไปให้เด็กๆ ตามต่างจังหวัด เห็นเป็นการ์ตูน ๔ สีของสำนักพิมพ์มูลนิธิเด็กก็นึกว่าเป็นหนังสือเด็ก ที่ไหนได้อ่านแล้วเนื้อหาผู้ใหญ่ไม่ใช่เล่น อ่านแล้วได้คิดเลย

หนังสือมีแค่ ๘ บทสั้นๆ เราอึ้งกับ “บทที่ ๒ สัตว์เลี้ยงแสนรัก” เป็นพิเศษ เพราะเขาเขียนภาพมุมกลับของโลกมนุษย์กับสัตว์เลี้ยง ให้สัตว์ซื้อหาเอาลูกมนุษย์มาเลี้ยงเล่น มีสวนสัตว์ที่ขังมนุษย์ไว้ในกรง กระตุกให้คิดถึงหัวอกของสัตว์ที่โดนมนุษย์เอามาเลี้ยงเป็นของเล่น สิ่งที่มนุษย์กระทำกับสัตว์จนเห็นเป็นเรื่องธรรมดา พอกลับด้านให้สัตว์เป็นผู้กระทำต่อมนุษย์ สร้างความรู้สึกไม่สบายใจได้อย่างไม่น่าเชื่อ

ตอนอื่นๆ ก็เขียนแบบแฝงข้อคิด (ตอนกบ ทรงศีลที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งประธานนักเรียน เข้ากับกระแสการเลือกตั้งช่วงนี้พอดี) แต่ก็มีบางตอนทีเราไม่ค่อยเก็ทว่าจะสอนอะไรกันแน่ อ่านจบแบบงงๆ มึนๆ (เช่น ขยะในมือใคร กับ เพื่อนเราเผาเรือน) แต่เขาวาดภาพสะอาดสะอ้านน่าดู ก็เลยดูเอาเป็นอาหารตาเพลินๆ ก็พอได้ แต่เราชักไม่แน่ใจว่าเด็กๆ ที่ได้หนังสือเล่มนี้ไปจะอ่านแล้วชอบใจกันหรือเปล่า

อิทธิวัฐก์ สุริยมาตย์ นักเขียนการ์ตูนฝีมือดี ได้ย่อสังคมไทยลงมาเป็นโรงเรียนเล็ก ๆ ที่ชื่อว่า “โรงเรียนเม็ดกวยจี๊”
หากได้มองจากมุมด้านสูง จะทำให้เราเห็นอะไรได้รอบด้านขึ้น เห็นผู้คนต่างเผ่าพันธุ์… ต่างความคิดความเชื่อ… แต่อยู่บนผืนแผ่นดินเดียวกัน
งานฉายภาพการเลือกประธานนักเรียน เพื่อเลือกเฟ้นผู้นำที่เปี่ยมด้วยคุณสมบัติของคุณธรรมและปัญญารอบรู้ ทำให้เยาวชนสัมผัสและตระหนักรู้ความรับผิดชอบต่อส่วนรวมแต่เยาว์วัย
เป็นนักการ์ตูนที่เล่าเรื่องการเมืองได้อย่างเนียนสนิท มีอารมณ์ขัน เป็นเสน่ห์เฉพาะตัวของนักการ์ตูนที่ชื่อ “อิทธิวัฐก์ สุริยมาตย์”

คำชื่นชม โดย สุดใจ พรหมเกิด ผู้จัดการสถาบันการ์ตูนไทย มูลนิธิเด็ก

เป็นหนังสือที่รวบรวม (ตัดแปะ) บทความ คำให้การ สำนวนคดี เกี่ยวกับคดีลอบปลงพระชมม์พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๘ หนังสือเก่ามากแล้ว แต่เราหาปีที่พิมพ์หรือข้อมูลอื่นๆ เกี่ยวกับหนังสือเล่มนี้ไม่ได้ ด้านหน้าของหนังสือไม่มีปีที่พิมพ์ ไม่มีเลข ISBN ฯลฯ  

เราว่าคุณภาพหนังสือยังไม่ค่อยดี มีความผิดพลาดหลายแห่ง (ที่เราจับสังเกตได้ก็เช่น ตัวเลขพ.ศ. ผิดพลาด) การเรียบเรียงลำดับเนื้อหาก็ไม่ค่อยดี มีคำให้การที่บรรยายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในวันที่เกิดเหตุการณ์ ซึ่งเราอ่านด้วยความงุนงงอยู่ตั้งนาน เพราะนึกภาพสถานที่เกิดเหตุไม่ออก

พอเราเปิดมาถึงท้ายๆ เล่ม ถึงได้เห็นว่าเขามีรูปแผนที่ให้ด้วย เราว่าแผนที่นี่เป็นกุญแจสำคัญ ก็น่าจะเอาไว้ตั้งแต่หน้าแรกๆ จะช่วยให้คนอ่านจินตนาการภาพออกได้ง่าย ไม่ต้องตกอยู่ในความมืดเหมือนที่เราเป็น (ภาพแทนคำบรรยายนับพัน) แต่นึกอีกที ถ้าเราใช้หลักที่คุณหนูดีเคยแนะนำเกี่ยวกับการอ่านหนังสือให้เร็ว (ว่าก่อนจะลงมืออ่านจริงๆ ควรจะพลิกหนังสือจากหน้าแรกจนหน้าสุดท้ายแบบเร็วๆ ๑ รอบ) ก็อาจจะไม่เจอปัญหานี้ แต่มีกี่คนกันเชียวที่จะพลิกหนังสือจากหน้าแรกจนหน้าสุดท้ายก่อนลงมืออ่านล่ะ

เราอ่านจบแล้วก็ไม่ได้ข้อสรุปอะไรที่แน่นอน (ไม่กล้าสรุปอะไร) ไม่ได้ไขปริศนาในเรื่องที่เราอยากรู้ เป็นแค่บันทึกด้านหนึ่งของเหตุการณ์ ถ้าอยากจะรู้เรื่องราวเกี่ยวกับเหตุการณ์ในตอนนั้นให้มากขึ้นกว่านี้ ก็คงต้องไปหาอ่าน “ด้านอื่นๆ” ของเหตุการณ์แล้วมาประมวลดูว่าจะ “เชื่อ” ว่าเกิดอะไรขึ้น ส่วนความจริงเป็นอย่างอะไร เราว่ามีไม่กี่คนที่รู้

เราชอบนิยายของของเจฟฟรีย์ อาร์เชอร์ เพราะเป็นนิยายเล่มแรกๆ ที่เราสามารถอ่านฉบับภาษาอังกฤษได้จนจบเล่ม งานเขียนของเขามีทั้งนิยายและเรื่องสั้น รู้สึกแรกๆ จะเขียนเป็นแนวหักเหลี่ยมเฉือนคมกันทางธุรกิจ แต่หลังๆ นี้สังเกตว่าจะชักจะมีแอ็คชั่นสืบสวนสอบสวนเข้ามาด้วยเหมือนกัน

อย่างในเรื่อง False Impression ซึ่งเราอ่านฉบับภาษาไทยนี้ พอเริ่มอ่านปุ๊บก็ติดหนึบวางไม่ลง (จริงๆ นะ เริ่มอ่านตอนเย็นๆ อ่านรวดเดียวจบตอน ๕ ทุ่ม) ทำไปทำมาเรารู้สึกว่าได้อารมณ์คล้ายๆ ตอนอ่าน ดาวินชีโค้ด หรือ เทวากับซาตาน ของแดน บราวน์ หรืออาจจะมากกว่าด้วยซ้ำ

คำโปรยของหนังสือกระตุ้นความอยากรู้ของคนอ่านด้วยคำถามเกี่ยวกับอะไรต่ออะไรที่ดูไม่น่าจะสัมพันธ์กันได้ (เหตุการณ์ ๑๑ กันยา, แวนโก๊ะ, นายธนาคาร, สตรีสูงศักดิ์ชาวอังกฤษ, เศรษฐีชาวญี่ปุ่น, นักยิมนาสติก, ผู้เชี่ยวชาญงานศิลปะ และเจ้าหน้าที่เอฟบีไอ)

เราอ่านจบก็ได้รับคำตอบของคำถามเกือบทั้งหมด ไปติดใจอยู่เรื่องหนึ่งซึ่งเหมือนเขาจะไม่ได้เฉลย เรารู้สึกคาใจก็เลยไปลองเสิร์ชหาคำตอบในเว็บ ไม่เจอคำตอบ (เพราะที่จริงมันไม่ได้มีพล็อตหรือมีปมอะไรซ่อนอยู่ แต่เราดันอ่านเร็วไปหน่อย ข้ามรายละเอียดไป เลยงงซะเอง…) แต่ไปเจอเรื่องเกี่ยวกับเจฟฟรีย์ อาร์เชอร์ที่น่าสนใจดีเหมือนกัน

หลายคนอาจจะรู้ว่าเจฟฟรีย์เป็นนักการเมืองพรรคทอรี่ (Conservative Party พรรคเดียวกับมาร์กาเร็ต แธ็ตเชอร์) อยู่ฝ่ายตรงข้ามกับโทนี่ แบลร์ซึ่งอยู่พรรคเลเบอร์หรือพรรคแรงงาน คงเพราะเป็นนักการเมืองนี่แหละมั้งที่ทำให้ตอนที่คุณปองพล อดิเรกสาร ที่เขียนนิยายภาษาอังกฤษออกมาขาย (รู้สึกจะชื่อ ตะรุเตา หรือไงเนี่ย เขาใช้ชื่อว่า Paul Adirex) คนก็เอาคุณปองพลไปเปรียบเทียบกับเจฟฟรีย์ อาร์เชอร์ แต่เราไม่เคยอ่านนิยายของคุณปองพล ก็เลยไม่รู้ว่าฝีมือขั้นเดียวกันหรือเปล่า

แต่ที่หลายคนอาจจะไม่รู้ คือ เมื่อปลายปี ๑๙๙๙ หลังจากได้รับเลือกเป็นตัวแทนของพรรคทอรี่เพื่อลงเลือกตั้งนายกเทศมนตรีแห่งลอนดอน เขาต้องถอนตัวออกจากการเลือกตั้ง เพราะโดนตั้งข้อหา “Perjury and conspiracy to pervert the course of justice” (ภาษาไทยคืออะไรไม่รู้ แต่เราลองเปิดดิกดูทีละคำ รวมความได้ประมาณว่า “ให้การเท็จและหมิ่นประมาทศาล” เพราะ perjury คือ ให้การเท็จ conspiracy คือ สมคบคิด pervert คือ บิดเบือน Court of Justice คือ ศาลสถิตยุติธรรม)

ศาลตัดสินว่ามีความผิดและกำหนดโทษจำคุก ๔ ปี เจฟฟรีย์ติดคุกอยู่ ๒ ปี แล้วถูกปล่อยตัวออกมาโดยยังมีทัณฑ์บน เมื่อเดือนกรฏาคม ๒๐๐๓

ระหว่างติดคุกเขาเขียนไดอารีบันทึกเหตุการณ์ประจำวันออกมา ๓ เล่ม คือ Prison Diary: Volume I – Hell (รู้สึกหน้าปกฉบับพิมพ์ครั้งแรกจะพิมพ์ว่า เขียนโดย “FF8282” ซึ่งเป็นหมายเลขนักโทษของเขา) บันทึกเหตุการณ์ประจำวันใน ๒๒ วันแรกของการเป็นนักโทษ ซึ่งเจฟฟรีย์ถูกขังในคุกที่มีระบบรักษาความปลอดภัยสูงสุด เป็นที่คุมขังนักโทษคดีอุกฉกรรจ์ ส่วน Volume II – Purgatory กับ Volume III – Heaven เป็นบันทึกในช่วงที่เขาถูกย้ายไปขังในคุกที่มีการคุ้มกันน้อยลง กับตอนที่เขาถูกปล่อยตัวออกมาในระหว่างทัณฑ์บน

เรารู้สึกว่าน่าสนใจ (และน่าแปลกใจ) ที่คนระดับ “ครีม” อย่างเจฟฟรีย์ (จบออกซ์ฟอร์ด เป็นนักการเมืองที่มีเกียรติ ได้รับแต่งตั้งยศเป็นบารอน) โดนติดคุกก็ได้ด้วย ถ้าเป็นเมืองไทยคนระดับนี้มักจะรอดคดีได้เพราะแพะ

นิยายเรื่องแรกที่เจฟฟรีย์เขียนคือ Not a penny more, not a penny less ซึ่งเขียนเพื่อจะหาเงินไปใช้หนี้ที่เกิดจากการไปซื้อหุ้นของบริษัทในแคนาดาตามคำแนะนำของธนาคารแห่งหนึ่ง ตอนหลังบริษัทนี้ล้มละลาย (ผู้บริหารบริษัทติดคุกข้อหาฉ้อโกง) เขาสูญเงินทั้งหมดและมีหนี้อยู่อีก ๔ แสนกว่าปอนด์

เนื้อหาของนิยายเล่มแรกนี่น่าจะ “กลั่น” ออกมาจากชีวิตจริง เพราะเป็นเรื่องเกี่ยวกับผู้ชาย ๔ คนโดนตุ๋นให้ไปซื้อหุ้นของบริษัทจอมปลอม ๔ หนุ่ม ๔ อาชีพ (นักแสดง, หมอ, อาจารย์มหาวิทยาลัย และนายหน้าค้ารูปภาพ) ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน รวมตัวกันหาวิธีตุ๋นกลับเพื่อเอาเงินคืนจากคนที่โกงเงินพวกเขาไป เป็นพล็อตหักเหลี่ยมเฉือนคมอ่านสนุกๆ เพลินๆ

หลังจากนิยายเรื่องแรกติดอันดับนิยายขายดี (หาเงินใช้หนี้ได้ตามที่ตั้งใจ) เขาก็เขียนนิยายออกมาอีกหลายเล่ม กลายเป็นนักเขียนชื่อดังไปในที่สุด

เราว่าชีวิตคนมักจะน่าอัศจรรย์ เขามีคำพูดว่า “เวลาที่ประตูแห่งความสุขบานหนึ่งปิดลง ประตูอีกบานจะเปิดออกมา” คนส่วนใหญ่มักจะมัวแต่ไปจ้องมองประตูที่ปิดลง จนไม่ทันสังเกตเห็นว่ามีประตูบานใหม่เปิดออกสำหรับตัวเองแล้ว… โชคดีที่เจฟฟรีย์ อาร์เชอร์มองเห็นประตูบานใหม่ ก็เลยมีนักเขียนหน้าใหม่เกิดขึ้นในวงการ พลอยทำให้เราได้อานิสงส์ได้มีนิยายสนุกๆ ให้อ่านไปด้วย

ทำไมหญิงชราผู้สูงศักดิ์เจ้าของคฤหาสน์เก่าแก่จึงถูกฆาตกรรมอย่างเหี้ยมโหดในคืนก่อนเกิดเหตุ ๙/๑๑
ทำไมนายธนาคารชื่อดังแห่งนิวยอร์กจึงไม่สะทกสะท้านเมื่อได้รับพัสดุเป็นหูข้างซ้ายของหญิงคนหนึ่ง
ทำไมสาวผู้เชี่ยวชาญงานศิลปะจึงเสี่ยงขโมยภาพเขียนของแวนโก๊ะ
ทำไมนักยิมนาสติกโอลิมปิกจึงได้รับค่าเหนื่อยถึงหนึ่งล้านดอลลาร์จากการทำงานเพียงแค่ครั้งเดียว
ทำไมมหาเศรษฐีชาวญี่ปุ่นจึงยอมมอบเงิน ๕๐ ล้านดอลลาร์ให้กับผู้หญิงที่เคยพบกันเพียงครั้งเดียว
ทำไมสตรีชนชั้นสูงชาวอังกฤษจึงหมายมั่นที่จะฆ่านายธนาคารและนักยิมนาสติกทั้งที่รู้ดีว่าจะต้องลงเอยด้วยการติดคุกตลอดชีวิต
ทำไมสายลับเอฟบีไอจึงพยายามหาเบาะแสเชื่อมโยงคนทั้งหกที่ดูเหมือนเป็นผู้บริสุทธิ์เหล่านี้

คำถามเหล่านี้รอให้คุณค้นหาคำตอบในนวนิยายสุดระทึกที่เต็มไปด้วยการไล่ล่าและซ้อนแผนเพื่อช่วงชิงงานจิตรกรรมชิ้นเอกของโลกอันประเมินค่าไม่ได้ ซึ่งจะพาคุณเดินทางข้ามทวีป จากนิวยอร์กสู่ลอนดอน ลัดฟ้าจากบูคาเรสต์สู่โตเกียว และสิ้นสุดที่คฤหาสน์เก่าแก่ในอังกฤษ ที่ซึ่งความลับที่แฝงอยู่ในภาพเขียนชิ้นสุดท้ายของแวนโก๊ะจะถูกเปิดเผยแบบที่คุณเองไม่มีทางคาดถึง

ถ้าหนังสือไกด์บุ๊คนำเที่ยวทั่วไปเป็นหนังที่เสร็จแล้ว หนังสือเล่มนี้ก็เป็นคล้ายๆ กับการเปิดเผยเบื้องหลังการถ่ายทำ เพราะคนเขียนเป็นคนที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของแต่ละทริป ไบรอัน แธ็คเคอร์รวบรวมเอาเรื่องสุดๆ จากประสบการณ์การเป็นไกด์ทัวร์มาเล่าแบบฮาๆ อุบาทว์ๆ พิลึกๆ

เป็นหนังสือที่อ่านได้เพลินๆ แต่เราว่าคนแปลน่าจะต้องปรับปรุงฝีมือ เพราะเราอ่านสะดุดอยู่หลายที่มาก ทั้งที่แปลแบบตรงตัวเด๊ะๆ จากภาษาอังกฤษ และที่น่าจะแปลผิด เราเดาว่าเขาคงจะเพิ่งเริ่มแปล หวังว่าต่อไปเมื่อมีประสบการณ์มากขึ้น ก็คงจะแปลได้ดีขึ้น (ทีแรกเราเอากระดาษมาคั่นไว้กะว่าจะเมลคอมเมนต์กลับไปให้คนแปล แต่พออ่านจบแล้วเรามีคอมเมนต์เยอะมาก เลยช่างมันดีกว่า… อ่านแบบไม่ต้องคิดมากละกัน)

มีหลายที่เราคิดว่าคนแปลเสริมเนื้อหาเข้าไปเองมากกว่าที่จะเป็นข้อความจากต้นฉบับ (เขาจะเขียนไว้ในวงเล็บ) มันก็เป็นเรื่องดีที่เขาจะช่วยขยายความในบางตอนที่จะทำให้คนอ่านเข้าใจมากขึ้น เก็ทมุขมากขึ้น ก็ต้องให้เครดิตที่คนแปลทำการบ้าน ไม่ใช่แค่สักแต่ว่าแปลไปตามตัวหนังสือ แต่เราว่าข้อมูลที่เพิ่มเติมเข้ามานี่ น่าจะทำเป็นฟุตโน้ตมากกว่า เพราะเวลาเขียนแทรกไว้ในวงเล็บ คนอาจจะเข้าใจผิดว่าคนเขียนเขียนมาแบบนั้น ดูไม่ค่อยให้ความเคารพกับต้นฉบับเดิมเท่าไหร่

ในหนังสือเขียนถึงเพลงของโคลด์ จิเซลอยู่หลายหน เดาว่ามันน่าจะเป็นวงดนตรีดังของออสเตรเลีย พออ่านจบก็เลยไปลองเสิร์ชในเน็ตดู เจอวงชื่อ Cold Chisel คนแปลถอดมาเป็น “โคลด์ จิเซล” ได้ไงเราก็ไม่เข้าใจ (ไม่เข้าใจพอๆ กับที่เขาถอดคำว่า Spaghetti Bolognese เป็น “สปาเก็ตตี้บาลอนเนส” นึกถึงสปาเก็ตตี้ของภรรยาของบารอน – Baroness) น่าจะเป็น “โคลด์ ชีเซิล” มากกว่า พอเห็นคำว่า จิเซล ใจเราก็ไพล่ไปนึกถึงนางแบบจีเซล (Gisele Bundchen) ซะแล้ว ไม่ทันนึกถึงร็อค แต่ถ้าเป็น โคลด์ ชีเซิล (สิ่วเย็น) ก็พอจะร็อคไหว เพราะให้อารมณ์ประมาณ “หิน เหล็ก ไฟ” อยู่เหมือนกัน

ปล. เห็นคนชอบพูดกันว่า คนไทยชอบโกงเป็นสันดาน อ่านหนังสือเล่มนี้แล้วจะรู้ว่า “ถ้ามีโอกาส ใครๆ ก็อยากโกงกันทั้งนั้น”

กฎข้อบังคับพนักงานบริษัทข้อ ๕: พนักงานต้องไม่ข้องแวะในกิจกรรมทางเพศบนรถบัสกับลูกทัวร์หรือเพื่อนพนักงาน
กฎข้อบังคับพนักงานบริษัทข้อ ๒: จำชื่อลูกทัวร์ทั้งหมดให้ได้ในวันแรก
กฎข้อบังคับพนักงานบริษัทข้อ ๓: อย่าหลงทาง

แต่นั่นแหละ มีบางคนว่า กฎมีขึ้นมาให้ถูกละเมิด ไบรอัน แธ็คเคอร์เล่าและสารภาพทุกเรื่องที่เขาคิดว่าดีที่สุด (และแย่ที่สุด) ซึ่งเขาได้ประสบและปฏิบัติในฐานะทัวร์ลีดเดอร์ เช่น เขาต้องดัดแปลงตำรับ “สปาเก็ตตี้บาลอนเนส” ที่ประกอบด้วยเส้นสปาเก็ตตี้ราดซอสเนื้อสับกับมะเขือเทศสับ ในประเทศที่เนื้อม้าดันถูกกว่าเนื้อวัวหลายเท่า และลูกทัวร์ลั่นวาจาว่าจะไม่กินเนื้อม้า เขาจึงจำต้องปรุงรส “เนื้อสับ” ออกมาเป็นพิเศษ หรือเมื่อขาดเนื้อสับ เขาจึงจำต้องดัดแปลงซีเรียลอาหารเช้ามาปนปรุงให้เหมือนเนื้อสับแทน

มีบางทริป เขาลืมลูกทัวร์ที่สวมแค่ชุดชั้นใจและถือแปรงสีฟันสีม่วงแจ๊ดเอาไว้ ให้ยืนเดียวดายอยู่ข้างไฮเวย์สามชั่วโมง บางทริปเขาทำคนขับรถหาย คนครัวประจำรถหล่น หรือแม้แต่กระทั่งจักรยานเช่าถีบในคลองของอัมสเตอร์ดัมสีสดสิบคัน… โบสถ์หลังใหญ่ทั้งหลัง… รถบัสทั้งคัน… รวมทั้งความอดทนของเขาเองที่หล่นหาย… มันเกิดขึ้นได้อย่างไร? คงต้องฟังคำสารภาพของทัวร์ลีดเดอร์คนนี้เอง

“ตรงไปตรงมา ไม่หักเห ไม่เกรงใจ อย่างคนมีอารมณ์ขันอยู่เป็นอาจิณ”
–คูเรียร์ เมล–

“แล้วคุณจะโดนไบรอัน แธ็คเคอร์ร่ายมนต์สะกด”
–ซันเดย์เทเลกราฟ–

“สนุก เจี๊ยวจ๊าว สดใส เจิดจรัส ทั้งคน สถานที่ และเหตุการณ์”
–แคนเบอร์ราไทม์ส์–

– จากปกหลัง

ซื้อหนังสือเล่มนี้ตั้งแต่ตอนที่เพิ่งได้ดูคุณหนูดีออกรายการจับเข่าคุย แต่เอาไปให้พี่สาวยืมอ่านก่อน เพิ่งได้คืนมาเมื่ออาทิตย์ที่แล้ว พอเริ่มอ่านแล้วก็อ่านรวดเดียวจบ เป็นหนังสือที่อ่านสนุกแล้วก็ได้สาระความรู้ด้วย

หลายๆ คนที่อ่านหนังสือเล่มนี้ (หรือเคยฟังคุณหนูให้สัมภาษณ์) อาจจะรู้สึกข้องใจหรือสงสัยในตัวคุณหนูดี (เวอร์ไปหรือเปล่า โม้หรือเปล่า สร้างภาพหรือเปล่า) เราก็ยอมรับว่าสงสัยอยู่หน่อยๆ เหมือนกัน เพราะเรารู้สึกว่า too good to be true เพอร์เฟ็คต์เกินไป คนอะไรทั้งสวยทั้งฉลาดทั้งแสนดี (ที่จริง สงสัย/ข้องใจ = อิจฉา/หมั่นไส้ แหะๆๆ)

เรามานึกดูคนสวยคนฉลาดแสนดีก็มีเยอะ แต่ที่คุณหนูดีไม่เหมือนคนอื่นๆ คือกล้าบอก กล้าพูด กล้าเล่าถึงความเก่งความสามารถของตัวเองได้อย่างฉาดฉาน (เรื่องไม่เก่งเขาก็เล่านะ แต่เขามีเรื่องไม่เก่งน้อยมากๆ เฮอะ… อิจฉาอีกแล้ว!) ซึ่งผิดธรรมชาติของคนไทย ที่ชอบให้คนถ่อมตัว

ถึงคนส่วนหนึ่งอาจจะข้องใจ หมั่นไส้ อิจฉา แต่ก็ต้องมีคนชอบ มีคนชื่นชม มีคนเชื่อมั่นคุณหนูดีอยู่ปริมาณหนึ่งแน่ๆ เพราะหนังสือเล่มนี้ขายดีติดอันดับท็อปเท็นของทั้งร้านหนังสือจริงและร้านออนไลน์หลายแห่ง เราว่าหนังสือเล่มนี้ทำให้เราหันมามองตัวเองและคนรอบข้าง และให้เครดิตในความสามารถอันหลากหลายที่ก่อนหน้านี้อาจจะเคยมองข้ามไป

ตอนที่เราอ่านถึงอัจริยภาพด้านธรรมชาติ เราก็จะนึกไปถึงครูสอนดำน้าของเรา ซึ่งมักจะทำให้เราทึ่งเสมอๆ ที่พาพวกเราดำน้ำลดเลี้ยวทางโน้นทางนี้ และสามารถพากลับมาที่จุดเดิมได้โดยไม่เคยหลงทาง (ถึงแม้หลายๆ ครั้ง เรือจะย้ายไปที่อื่นแล้ว -เพราะเขาคาดว่าพวกเราน่าจะหลงทาง- ก็ตาม!) เราว่าครูเราต้องเป็นอัจริยะด้านธรรมชาติทางทะเลแน่ๆ

คุณหนูดีบอกว่า ความเป็นอัจฉริยภาพของมนุษย์ตั้ง ๘ ด้าน (เป็นอย่างน้อย) และ ในทางทฤษฏีเราทุกคนก็สามารถพัฒนาให้เป็นอัจริยะทุกๆ ด้านได้พร้อมๆ กัน!!!

คำว่า “อัจฉริยภาพ” อาจจะทำให้คนรู้สึกว่ามันเป็นสิ่งที่ไกลเกินเอื้อมสำหรับคนธรรมดาๆ อย่างพวกเรา แต่สิ่งที่คุณหนูดีพยายามจะบอกก็คือ ในเมื่อการทำกิจกรรมต่างๆ (เช่น พูดคุยสื่อสาร วาดภาพ เล่นดนตรี เล่นกีฬา เข้าใจสภาพจิตใจของตัวเอง รู้จักธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรอบตัว ฯลฯ) ก็ต้องใช้เซลล์สมองไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าการคิดโจทย์เลขยากๆ หรือการทำความเข้าใจทฤษฎีวิทยาศาสตร์

ถ้าเรายอมรับว่า ไอน์สไตน์เป็นอัจฉริยะ เราน่าจะก็ต้องยอมรับ คนที่เล่นดนตรีเก่งหรือเล่นกีฬาเก่ง ว่าเป็นอัจริยะด้วย…

พออธิบายแบบนี้ หลายคนก็อาจจะบอกว่า ใช่… คนเราก็มีความเก่งต่างๆ กันไป แต่จะเรียกคนเก่งๆ ว่าเป็นอัจฉริยะกันหมด มันไม่เกินไปหน่อยเหรอ เอาเป็นว่าถ้าเปลี่ยนคำว่า “อัจฉริยะ” ไปเป็น “ความเก่ง” “ความสามารถพิเศษ” “ทักษะ” แล้วมันทำให้รู้สึกอึดอัดน้อยลงและยอมรับได้ไอเดียได้มากขึ้น จะเปลี่ยนชื่อหนังสือเป็น “ทักษะสร้างได้” เราก็โอเคอ่ะนะ (คุณหนูดีจะโอด้วยหรือเปล่าเราไม่รู้นะ… ฮ่าๆ แต่ที่แน่ๆ เราว่าหนังสือคงขายไม่ดีเท่านี้ เพราะคำว่า อัจฉริยะ มัน “โดน” กว่า ใครๆ ก็อยากจะรู้ว่าจะสร้างอัจฉริยะได้จริงๆ หรือเปล่า)

หนังสือแนะนำวิธีสังเกตความเป็นอัจฉริยะ และแนะนำกิจกรรมที่จะช่วยพัฒนาความเป็นอัจฉริยะด้านต่างๆ ซึ่งถ้าอ่านแล้วคิดว่าเป็นไปไม่ได้ เราคงทำแบบนั้นไม่ได้ คุณเหรียญ (คุณธนัตถ์ จันทวาท นักจิตวิทยาการเรียนรู้ของสมอง ที่เคยไปออกรายการอัจฉริยะข้ามคืน และคุณหนูดีสัมภาษณ์มาปิดท้ายหนังสือ) บอกว่า คนเดินดิน-กินข้าวแกง ก็ฉลาดเป็นอัจริยะได้ จุดเริ่มต้นอยู่ตรงที่เราต้องเปิดใจว่ามันเป็นไปได้สำหรับทุกคน ต้องเลิกพูดคำว่า “ทำไม่ได้” และเปลี่ยนเป็นคำว่า “จะพยายาม” แล้วก็ทำเลย เมื่อลงมือทำเลย อัจริยะก็สร้างได้แค่ปลายมือเอื้อม

เราคุยกับพี่สาวเราว่า มีหลายๆ ไอเดียในหนังสือเล่มนี้ที่เราคิดว่าน่าจะลองทำตามได้ แต่พี่สาวเราบอกว่า บางทีก็ต้องดูตัวเองด้วย บางไอเดียมันก็เวิร์คสำหรับคนบางคนเท่านั้น…

อย่างที่คุณหนูดีแนะนำให้ คุยกับคนแปลกหน้า เพื่อพัฒนาอัจฉริยภาพด้านมนุษย์สัมพันธ์และการเข้าใจผู้อื่น บอกว่าการทำแบบนั้นอาจทำให้เราได้เจอกับสิ่งดีๆ ที่เราไม่คาดคิดมาก่อน เช่น เราอาจจะได้เพื่อนสนิทคนใหม่ ได้ไอเดียใหม่ หรือโชคดีอื่นๆ แล้วคุณหนูดีก็ยกตัวอย่างว่าเคยได้เพื่อนสนิทจากการคุยกับคนแปลกหน้าที่นั่งเครื่องบินไปด้วยกัน

พี่สาวเราบอกว่า ถ้าหน้าตาสวยและพูดจาไพเราะยิ้มแย้มแจ่มใสอย่างหนูดี ไปชวนใครเขาคุย เขาก็คงเต็มอกเต็มใจจะคุยด้วย แต่หน้ายักษ์ ปากร้าย อย่างเรา เที่ยวไปพูดกับคนแปลกหน้า นอกจากเขาไม่เต็มใจจะคุยด้วย เรายังอาจจะได้ความโชคร้ายกลับมามากกว่า!!!

‘นิพพานฯ’ เขียนเรื่องนี้ในปีพ.ศ. ๒๕๑๘
ได้รับรางวัลจากการประกวดหนังสือ งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ปีพ.ศ. ๒๕๒๑
ได้รับเลือกจากกรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ ให้เป็นหนังสืออ่านประกอบวิชาภาษาไทย
มูลนิธิโตโยต้า เลือกแปลและพิมพ์เป็นภาษาญี่ปุ่น จัดจำหน่ายในประเทศญี่ปุ่น พ.ศ. ๒๕๒๔
‘ผีเสื้อและดอกไม้’ สร้างเป็นภาพยนตร์ไทย โดย ยุทธนา มุกดาสนิท เมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๘
ปัจจุบัน นิพพานฯ เป็นที่ปรึกษาภาษาไทยของนิตยสาร JAPAN PICTORIAL แห่งญี่ปุ่น

– จากปกหลัง